بررسی آثار شوک عرضه نیروی‌کار ناشی از خروج مهاجران افغانستانی بر تولید صنعتی ایران

بشیری, سحر; ولی بیگی, حسن

doi:10.30473/jier.2026.77649.1535

بررسی آثار شوک عرضه نیروی‌کار ناشی از خروج مهاجران افغانستانی بر تولید صنعتی ایران

نوع مقاله : کاربردی

نویسندگان

¹ استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران .

² 2. استادیار و عضو هیات علمی موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی. تهران، ایران

10.30473/jier.2026.77649.1535

چکیده

خروج گسترده مهاجران افغانستانی از ایران در سال ۲۰۲۵، شوک عرضه نیروی کار قابل توجهی ایجاد کرده است. این پژوهش با هدف بررسی آثار کمی این شوک بر تولید رشته‌فعالیت‌های صنعتی ایران انجام شده است. برای این منظور، از جدول داده-ستانده سال ۱۳۹۹ و مدل اصلاح‌شده با محدودیت عرضه استفاده شده است. بر اساس یافته‌ها، خروج ۶۹۰ هزار شاغل افغانستانی (۲۸ درصد از کل نیروی کار این مهاجران) که عمدتاً در مشاغل کم‌مهارت و استان‌های قم، تهران و البرز متمرکز بوده‌اند، تولید بخش صنعت، معدن و تجارت را به طور متوسط ۰.۲ درصد کاهش می‌دهد. با این حال، آسیب‌پذیرترین رشته‌فعالیت‌ها به ترتیب شامل تولید چرم و فرآورده‌های وابسته (کاهش ۲.۸۷ درصدی)، تولید پوشاک (کاهش ۲.۲۳ درصدی) و ساختمان‌سازی (کاهش ۱.۳۳ درصدی) هستند که بیانگر تمرکز بالای نیروی کار مهاجر در این بخش‌هاست. نتایج نشان می‌دهد شوک خروج مهاجران، پیامدهای ناهمگونی بر بخش‌های صنعتی داشته و سیاست‌گذاران برای مدیریت آن نیازمند اتخاذ راهبردهایی نظیر حمایت از مکانیزاسیون و بهبود بهره‌وری نیروی کار بومی هستند

کلیدواژه‌ها

موضوعات

اقتصاد صنعتی و ساختار، عملکرد و رفتار

مراجع

Abbasi-Shavazi, M. J., Glazebrook, D., Jamshidiha, G., Mahmoudian, H., & Sadeghi, R. (2008). Second-generation Afghans in Iran: Integration, Identity and Return. Afghanistan Research and Evaluation Unit (AREU). https://www.refworld.org/reference/countryrep/areu/2008/58734
Autor, D., Dorn, D., Hanson, G. H., Jones, M. R., & Setzler, B. (2025). Places versus people: The ins and outs of labor market adjustment to globalization. NBER Working Paper, No. 33424. https://doi.org/10.3386/w33424.
Behyarfar, R., Ebrahimi, M., Zare, H., (2024). The impact of migration on housing prices in Iran (dynamic stochastic general equilibrium approach), Industrial Economics Researches, Autumn (2024) 8(29): 71-88.
Borjas, G. J. (2003). The labor demand curve is downward sloping: Reexamining the impact of immigration on the labor market. Quarterly Journal of Economics, 118(4), 1335-1374. http://dx.doi.org/10.1162/003355303322552810
Card, D. (1990). The impact of the Mariel boatlift on the Miami labor market. Industrial and Labor Relations Review, 43(2), 245-257. https://doi.org/10.1177/001979399004300205
Clemens, M. A., Lewis, E. G., & Postel, H. M. (2018). Immigration restrictions as active labor market policy: Evidence from the Mexican bracero exclusion. American Economic Review, 108(6), 1468-1487. doi: 10.1257/aer.20170765
Dustmann, C., & Glitz, A. (2015). How do industries and firms respond to changes in local labor supply? Journal of Labor Economics, 33(3), 711-755. https://doi.org/10.1086/679684
Ebadi, J., & Mosavi, S. (2006). Economies of Scale in Iranian manufacturing Establishments. Iranian Economic Review, 15, 143-170. doi: 10.22059/ier.2006.30854 [In Persian]
Golim,. G, Delangizan.s., (2018) Evaluation of The Factors Affecting on the Wage Inequality in Iran’s, Industry Sectors, Industrial Economics Researches, Vol. 2, No. 3, Spring 2018.
Harris, J. R., & Todaro, M. P. (1970). Migration, Unemployment and Development: A Two-Sector Analysis. The American Economic Review, 60(1), 126–142. http://www.jstor.org/stable/1807860
Hunt, J. (1992). The impact of the 1962 repatriates from Algeria on the French labor market. Industrial and Labor Relations Review, 45(3), 556-572. https://doi.org/10.2307/2524278
International Labour Organization & UNHCR. (2006). Afghan households and workers in the Islamic Republic of Iran (International Migration Papers No. 98). ILO.
International Monetary Fund. (2025). Afghan exodus: Regional macroeconomic implications and policy challenges (IMF Working Paper No. 2025/176). accessed 6/2/2026, https://doi.org/10.5089/9798229011921.001
Karimi Moughari, Z. (2008). The Effects Of Afghan Immigrants On The Iranian Labour Market. Iranian Economic Review, 13(20), 57-84. doi: 10.22059/ier.2007.32651 [in Persian]
Lee, E. S. (1966). A Theory of Migration. Demography, 3(1), 47-57. https://doi.org/10.2307/2060063
Leontief, W. (1936). Quantitative input and output relations in the economic systems of the United States. The Review of Economics and Statistics, 18(3), 105-125. https://doi.org/10.2307/1927837
Maystadt, J. F., & Verwimp, P. (2014). Winners and losers among a refugee-hosting population. Economic Development and Cultural Change, 62(4), 769-809. https://doi.org/10.1086/676458
Miller, R. E., & Blair, P. D. (2009). Input-Output Analysis: Foundations and Extensions. Cambridge University Press.
Piore, M. J. (1979). Birds of Passage: Migrant Labor and Industrial Societies. Cambridge University Press.
Salehi-Isfahani, D. (2020). Iran under sanctions. Johns Hopkins University, SAIS Initiative for Research on Contemporary Iran.
Schultz, T. W. (1961). Investment in Human Capital. The American Economic Review, 51(1), 1-17. https://doi.org/10.3386/w0033
Seo, Y-J., & Park, J. S. (2016). The estimation of minimum efficient scale of the port industry. Transport Policy, 49, 168-175. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2016.04.0
Sjaastad, L. A. (1962). The Costs and Returns of Human Migration. Journal of Political Economy, 70(5, Part 2), 80-93. https://doi.org/10.1086/258726
Stark, O., & Bloom, D. E. (1985). The New Economics of Labor Migration. The American Economic Review, 75(2), 173-178. http://www.jstor.org/stable/1805591
Verme, P., & Schuettler, K. (2021). The impact of forced displacement on host communities: A review of the empirical literature in economics. Journal of Development Economics, 150, 102606. 1016/j.jdeveco.2020.102606
Wallerstein, I. (1980). The Modern World-System: Capitalist Agriculture and the Origins of the European World-Economy in the Sixteenth Century. Academic Press.
World Bank. (2022). How do shared experiences of economic shocks impact refugees and host communities? Evidence from Afghan refugees in Iran. World Bank Policy Research Working Paper. https://doi.org/10.1596/1813-9450-9915