اثرات تکانه ای آزاد سازی مالی و اصطکاک اعتباری بر شاخص بهره وری بخش صنعت

نوع مقاله : کاربردی

نویسندگان

1 گروه اقتصاد امور عمومی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

2 گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 گروه اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

10.30473/jier.2026.77667.1536

چکیده

در این مطالعه اثرات تکانه‌ای آزادسازی مالی و اصطکاک اعتباری بر شاخص بهره‌وری در بخش صنعت در اقتصاد ایران با استفاده از مدل‌های ادواری ساختاری مورد بررسی قرار گرفته است. هدف اصلی تحقیق، تحلیل نحوه واکنش بهره وری در بخش صنعت نسبت به شوک‌های ناشی از تحولات بازارهای مالی، توسعه مالی، و محدودیت‌های اعتباری در چارچوب یک مدل اقتصادسنجی منسجم و مبتنی بر مبانی نظری اقتصاد کلان است. داده‌های مورد استفاده به صورت سالانه و برای دوره زمانی 1370 تا 1403 گردآوری شده‌اند. به منظور سنجش آزادسازی مالی از شاخص قیمت سهام، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، عمق مالی و آزادسازی تجاری استفاده شده و اصطکاک اعتباری نیز با بهره‌گیری از نسبت مطالبات غیرجاری، ذخایر زیان وام، ذخیره مطالبات مشکوک‌الوصول و بدهی عمومی دولت اندازه‌گیری شده است.در گام نخست، آزمون ریشه واحد دیکی–فولر تعمیم‌یافته نشان داد که تمامی متغیرها در سطح نامانا و در تفاضل مرتبه اول پایا هستند. سپس با استفاده از آزمون همجمعی جوهانسن–جیسیلیوس وجود رابطه تعادلی بلندمدت میان متغیرهای مدل تأیید شد. در ادامه، مدل خودرگرسیون برداری ساختاری با اعمال قیود مبتنی بر نظریه اقتصادی برآورد گردید و وقفه بهینه مدل برابر با یک دوره زمانی تعیین شد. نتایج آزمون پایداری نیز حاکی از ثبات و اعتبار دینامیکی مدل بود.یافته‌های تجربی نشان می‌دهد که تکانه‌های ناشی از آزادسازی مالی، شامل توسعه بازار سهام، افزایش سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، تعمیق مالی و آزادسازی تجاری، اثر مثبت و معناداری بر بهره وری در بخش صنعت دارند. در مقابل، تکانه‌های مرتبط با اصطکاک اعتباری اثر منفی و معناداری بر بهره‌وری برجای می‌گذارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 28 اسفند 1404
  • تاریخ بازنگری: 22 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش: 24 تیر 1405

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار