1
عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی
2
دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی
10.30473/jier.2026.77485.1532
چکیده
در سالهای اخیر، تشدید چالشهای زیستمحیطی و محدودیت منابع انرژی فسیلی، توجه به انرژیهای تجدیدپذیر را افزایش داده است. در اقتصاد ایران، بخش صنعت به دلیل سهم بال در تولید و اشتغال و وابستگی قابلتوجه به انرژی، نقش مهمی در رشد اقتصادی دارد. هدف این پژوهش بررسی اثر مصرف انرژیهای تجدیدپذیر بر رشد صنعتی صنایع ایران از کانال بهرهوری کل عوامل تولید است. بدین منظور، با استفاده از دادههای تابلویی صنایع ایران طی دوره ۱۳۸۱تا ،۱۴۰۰یک سیستم معادلت همزمان شامل معادله بهرهوری کل عوامل تولید و معادله ارزش افزوده صنعتی با روش گشتاورهای تعمیمیافته برآورد شده است. در مدلها، تفکیک انرژیهای تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر، شدت انرژی و سایر نهادههای اصلی تولید لحاظ شده است.نتایج نشان میدهد که شدت انرژی اثر منفی و معناداری بر بهرهوری کل عوامل تولید دارد که بیانگر ناکارآمدی الگوی مصرف انرژی در بخش صنعت است. مصرف انرژیهای تجدیدپذیر اثر مثبت اما غیرمعناداری دارد که میتواند ناشی از سهم محدود این منابع و نوپا بودن فناوریها باشد. بهرهوری کل عوامل تولید اثر مثبت و معناداری بر ارزش افزوده صنعتی دارد و نقش نیروی کار و مواد اولیه در تبیین تغییرات ارزش افزوده بیش از موجودی سرمایه بوده است. در مجموع، تأثیر انرژیهای تجدیدپذیر بر رشد صنعتی ایران عمدتاً از مسیر بهرهوری کل عوامل تولید قابل تبیین است و تحقق این اثر مستلزم ارتقای بهرهوری و اصلاح الگوی مصرف انرژی است
)