ارزیابی زیان اقتصادی خاموشی برق: مطالعه موردی برای صنایع کارخانه‌ای استان مازندران

نوع مقاله : کاربردی

نویسندگان

1 دانشگاه مازندران، گروه اقتصاد انرژی

2 دانشگاه مازندران

3 دانشگاه پیام نور

10.30473/jier.2026.75957.1515

چکیده

در راستای چالش ناترازی در عرضه و تقاضای برق کشور، صنایع استان مازندران نیز متحمل خسارات بسیار شده‌اند. هدف این پژوهش، کمی‌سازی و تفکیک خسارات ناشی از ناترازی برق در گروه‌های صنعتی این استان با تکیه بر داده‌های ثانویه و روش‌های اقتصاد سنجی می‌باشد. در این مطالعه با استفاده از داده‌های تابلویی برای 18 گروه صنعتی طی دوره 1401-1397 و با به‌کارگیری روش گشتاورهای تعمیم یافته سیستمی ، دو ریکرد محاسبه زیان تولیدی و زیان رفاهی بررسی شده و در کنار آن رویکرد سوم یعنی محاسبه شاخص ارزش بار از دست رفته نیز بررسی شده‌است.
نتایج خسارت بسته به ماهیت هر رویکرد محاسبه، دامنه متفاوتی را نشان می‌دهد. خسارت ناشی از محدودیت 5 درصد برق برای هر گروه صنعتی، از منظر رفاهی بین 1150 تا 2100 ریال برکیلووات ساعت، از منظر زیان تولیدی، در بازه 9600تا 210000 ریال برکیلووات ساعت قرار داشته‌است. این زیان از منظر ارزش بار از دست رفته بین 62500تا 1360000 ریال بر کیلووات ساعت می‌باشد. همچنین صنایع بزرگ استان مانند صنایع فرآورده‌های غذایی و آشامیدنی و صنعت تولید فرآورده‌های چوبی با بیشترین زیان مطلق ریالی مواجه می‌باشند در حالی که صنایع کوچکتر مانند سایر تجهیزات حمل و نقل و تجهیزات برقی، حساسیت و وابستگی بیشتری به برق پایدار نشان می‌دهند. آسیب‌پذیری تمامی صنایع در برابر ناترازی برق یکسان نیست و محدودیت عرضه برق هزینه‌های هنگفتی را بربخش صنعت استان وارد می‌نماید. یافته‌ها بر لزوم سرمایه‌گذاری در پایداری و امنیت شبکه برق‌رسانی و ضرورت اصلاح سیاست‌های سمت تقاضا تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات